Kategoriyan hilbijêre;

Tenê yên kurdî?:

Pêşîn yên:

Agahî: dema 2 an jî zêdetir kategorî hatin hilbijartin, bila mijar wan hemû kategoriyênku te bijartine, bihewîne an hema tenê yek ji wan kategoriyan bihewîne jî bes e?
Hemû an hema kîjan be:


    7 mijar û 9 peyam
    mîna - tirşik
    mîna
    (1) (0) ecêb (0) (10)
    di mijarê de bigere

    1. di zimanê kurdî de daçekek.



    û tiştekî balkêş ev daçek hema bi sed varyasyonî tê bikaranîn. mîna, nota, fena, mîta, notina, notila, notî, mîtanî, notanî.. *



    2013.07.25-00:34 | bazirgan

    2. qaydê, mînanî.



    2013.07.27-20:27 | bazirgan

    3. mîna mahfurekî rengîn ya kurdî ye xweş û geş.



    2013.08.08-00:41 | reşkêşevê

    4. fenanÎ

    wekÎ



    2013.08.08-01:57 | seydayê_peyvan

    5. Mekaneka li Mekkê ye. Kêsên diçin hecê li vir şeytan recm dikin. Wek tişteke sembolîk li vir sê şeytan hene : Şeytanê piçûk, şeytanê navîn û şeytanê mezin. Di roja pêşiyê ya ‘eyda haciyan de 7 kûça di avêjin şeytanê mezin. Rojên 2, 3 û 4ê jî bi ji her şeytanekî (piçûk, navîn û mezin) re jî 7 kevîr têne avêştin. Ji bilî roja pêşiyê, her roj bi tevahî 21 keviran di avêjin şeytên. 3 rojan de 63 keviran di avêjin. Roja pêşiyê heft heba di avejin. Bi tevahî dibin 70 kevîr. Li gor alimên Îslamê ev wek tiştek e sembol e kû mirov neqencî û xirabiyên xwe dide ber keviran û van xirabiyan ji dilê xwe dûr dixê..



    2013.09.06-18:32 | nan û av

    6. di nav gel de nola, notila..hwd jî wek mîna têt karînîn..derheqa rexnekirina pirtûka navê eşbazî ya yaqob tilermenî de lokman polat weha nivîsiye.



    ....Zimanê nivîskar ê pirtûkê zimanê gelêrî û sivik nîn e. Zimanekî entellektuelî ye û giran e. Pirtûk herwekî ku ne ji bo gel û xwendevanên normal, lê ji bo nivîskar, rewşenbîr anku entellektuelan hatibe nivîsîn. Lewra di pirtûkê de hinek peyv û hevok hene ku giran in û zehmetiyê dide xwendevanên normal. Herwekî; “Nola Don Kîşot” Çima “Wekî Don Kîşot yan jî Mîna Don Kîşot na, lê nola Don Kîşot?”



    Di nav xelkê de û di jiyana rojane de, dema ku kurd bi hevre diaxifin, yan peyva “mîna” yan jî peyva “wekî” bi kar tînin. Lê, nivîskar di şûna van herdu peyvan de, peyva hevmaneya van peyvan, “nola” bi kar anîne. Ev jî heqê wî ye. Di nav peyvên sînonîmên hev de ji xwe re peyva ku ecibandiye bi kar anîye.....



    2014.03.07-01:52 | havka

    7. Peyveke wekî “bîna” jî tê gotin.



    Mînak: “misto kurikekî zaf jêhatî ye, tu kes bîna wî nabe”



    2015.03.04-15:24 | mîr

    8. "weke, nola" we heman watene.



    2015.03.04-18:16 | hesen bira

    9. **Ji pirtûka zeynelabîdîn zinar a bi navê nimûne

    wexta min ji wir bigre-pêveke kir gelek şaşî derketin. min hinek sererast kirin lê ne mimkun bû ku ez hemuyan sererast bikim. ji bo wê pdfa pirtûka Here lînkê







    Yek ji helbestvanên Kurd ên ku dema jiyana wî di gerîneka dîrokê de temartî maye û heta bi niha jî rind eşkera nebûye, Mîna ye. Ev yeka han jî dide eşkerekirin, ku dijminan gelek car berhem û nivîsarên Kurdî ji holê rakirine û şewitandine. Lewra ku îro derbarê Mîna de tiştek bi nivîs li meydanê naxwiyê, ew demtarî maye û di nivîsaran de li serê tiştek tune.



    Tenê mamoste evdilreqîb Ûsiv sê bend helbestên vî helbestvanê Kurd di Dîwana Kurmancî de çap kirine û hin tişt li se wî, bi gumana ji rastîyê dûr, nivîsîne. Lê dibe jî, ku gotinên wî di ciyê xwe de bin! Bi kurtî E.Ûsiv weha gotiye:

    "... van helbestên han jî, min ji wê keşkola bi destnivîs wergirtiye", "... di navbera nivîsandina wê destnivîsê (1181 ê hicrî),(1767-68 nm) û mirina Ehmedê Xanî de 61 sal hene."



    Belam dilovaniya Ehmedê Xanî, di sala 1707 ê mfladî de bûye. Lê ev tarîx bi guman e! îcar eger nivîsandina Keşkolê 61 sal berî mirina wî be,

    dêmek li dor salên 1645-50 wê Keşkol hatibe nivîsandin. Û Mîna jî ka çiqas sal li pêşiya wê bûye?

    Eger di vî warî de lêkolîn bête kirin û eger ew 61 sal bi rastî bin, wê derheq dema jiyana Mîna de ruhniyek xuya bibe!



    Di nav destnivîsarên berevokên me de, sê bend helbest bi sernavê "Sê qesîdeyên Mîna, şairê zana" derketin. Ew hersê jî, di sala 1970 de li Kurdistana Başûr di dîwana kurmancîde hatibûne weşandin.

    Tiştê ku bala me pir kişand ev e: Helbestên destnivîs û helbestên di Dîwana Kurmancî de eynî-eynî ne. Çimkî di benda destnivîs a bi navê "Kes nîye îro..." de, hin kêmayî ji malika sisiyan û pêncan heye. Eynî ew kêmayî, ne kêm û ne jî zêde, di ya di Dîwana Kurmancî de jî heye. îcar

    ev tişt tê gumankirin ku, yanî E.Ûsiv ew helbestên Mîna yên di pirtûka xwe de ji ber van helbestên destnivîs ku niha di dest me de ne wergirtine, yan jî ew kesê ku van helbestan nivîsîne, wî wan ji Dîwana Kurmancî jêderk kirine!

    Her çiqas ev tiştê ku me got bi wî awayî tê gumanakirin jî, lê dîsa jî, di navbera herdu nivîsaran de, bi hindikî be jî, hin newekhevî heye.



    Helbestên Hozanê Kurd Mîna ev in, ku me li jêr nivîsîn:

    Benda pêşî, 15 malikên pêncok in. Rêz bi 15 kiteyan dikişin û qafîyeya asasî "...r" ye. Me nivîsandina vê bendê, wek nivîsandina wê ya bi tîpên

    Erebî çêkir.

    Benda diduyan, heşt malikên pêncok in. Rêz bi 15 kiteyan dikişin û qafîyeya asasî "...n" ye. Me ev jî, li gor rewşa wê ya di nivîsa bi tîpên Erebi de nivîsî.

    Benda sisiyan, yazde beyt in. Rêz bi 14 kiteyan dikişin û qafîyeya asasî "...e" ye.



    "Sê qesîdeyên Mîna, şairê zana"



    BEND: 1

    Metle'ê wechê hebWa min sefeqjê hate der

    Rewneqê da Kohê Qafalem munewer bû ji ber

    Her kesî wê saetê vêra bi dil bikra nezer

    Damuiêtin têk wucûda wîjipa taferqê ser

    Lew me dayê îltifat paşî me jê kirbû hezer

    Lew mejê tdrbû hezer tirsam bisojit ew bi hal

    Ew tecelaya cemala sûretapurxet û xal

    Yan ji ber narêfiraqa dîWerê be'del wîsal

    Lew newêram ez bibînim dîlbera şox û sepal

    Man ji bo min hesret û nalîn û efxan û keser

    Sed tcesermin jê di dil nalîn ji ber tên bê hîsab

    Lewji bernarê evînê cerg û mêlak bûn kebab

    Qet nema bêtin ji sîna xebxebêyek qitre ab

    141

    "Kes nîye îro..." de, hin kêmayî ji malika sisiyan û pêncan heye. Eynî ew

    kêmayî, ne kêm û ne jî zêde, di ya di Dîwana Kurmancî de jî heye. îcar

    ev ti§t tê gumankirin ku, yan E.Ûsiv ew helbestên Mîna yên di pirtûka

    xwe de ji ber van helbestên destnivîs ku niha di dest me de ne wergirtine,

    yan jî ew kesê ku van helbestan nivîsîne, wî wan ji Dîwana Kurmancî

    jêderk kirine!

    Her çiqas ev tiştê ku me got bi wî awayî tê gumanakirin jî, lê dîsa jî, di

    navbera herdu nivîsaran de, bi hindikî be jî, hin newekhevî heye.

    Helbestên Hozanê Kurd Mîna ev in, ku me li jêr nivîsîn:

    Benda pêşî, 15 malikên pêncok in. Rêz bi 15 kiteyan dikişin û qafîyeya

    asasî "...r" ye. Me nivîsandina vê bendê, wek nivîsandina wê ya bi tîpên

    Erebî çêkir.

    Benda diduyan, heşt malikên pêncok in. Rêz bi 15 kiteyan dikişin û

    qafîyeya asasî "...n" ye. Me ev jî, li gor rewşa wê ya di nivîsa bi tîpên

    Erebi de mvisi.

    Benda sisiyan, yazde beyt in. Rêz bi 14 kiteyan dikişin û qafîyeya asasî

    "...e" ye.

    "Sê qesîdeyên Mîna, şairê zana"

    BEND: 1

    Metle'ê wechê hebWa min sefeq jê hate der

    Rewneqê da Kohê Qafalem munewer bû ji ber

    Her kesî wê saetê vêra bi dil bikra nezer

    Damuiêtin têk wucûda wîjipa taferqê ser

    Lew me dayê îltifat paşî me jê kirbû hezer



    Lew mejê tdrbû hezer tirsam bisojit ew bi hal

    Ew tecelaya cemala sûretapurxet û xal

    Yan ji ber narêfiraqa dîWerê be'del wîsal

    Lew newêram ez bibînim dîlbera şox û sepal

    Man ji bo min hesret û nalîn û efxan û keser



    Sed tcesermin jê di dil nalîn ji ber tên bê hîsab

    Lewji bernarê evînê cerg û mêlak bûn kebab

    Qet nema bêtin ji sîna xebxebêyek qitre ab

    Yan ji hewza gerdena zer bête seylabê hubab

    Bête ser narê dilê min,da nesojîtin ceger



    Min ceger da sotinê,çi b'kim ku min nayêji dest

    Lew tcu serxwes im ji cama şerbetê roja "Elest"

    Hate seyra qametê îlan jixemrê bûn di mest

    Çûme seyra ebleqan,wan ejderan qelbê me gest

    Dil reva bir dîWerê dîsaji min weqtê seher



    Lew seher dil birji min bê hed, vi min ra bû evîn

    Zahiri çeşm û xezeb bû,batinîhub û kenîn

    Kes nebû alim bisirra me li serrûyê zemîn

    Lew tcu min "Qalubela" mihbet vi wê ra bû evîn

    Herji tsnîfê cemalê sed kîtab in min jiber



    Min ji ber ilmê cemal e,lew dibêjim nukteyan

    Min wucûd têk "'llmê Hal" epurji "Qewl" û "Sîxe'yan

    Sefheya lê "sad" û "dal" e, merkezêd wan nuqteyan

    Min difdr bê hed mutalejesl û babêdxemzeyan

    Lew mudam her dil bi nal e,mehbetê dil kir bi ker



    Mehbetê dil mubtela kir,mame bê dil ezxerib

    Agirê isqê bîna kir.pêtiyan da dil 'ecîb

    Eql û me'rifet reha kirjem'eya husna hebîb

    DîWerê cewr û cefa kir,lew bi min xweş in reqîb

    Heq bi hubê dil cela kir,lew me dil mesrûr e her



    Lew me dil mesrûrê hal e,daîma jê têt xuroş

    Nazika gerdenşemal e,hate metle' perdepos

    Wê liser destipeyale,gote min "wer mey binos"

    Ew meya mexmûreal e,min vexwar ez çûm ji hos

    Lew dilîtê sed melal e,geh cehîm e, geh seqer



    Ew dilê şubhetcehîm e, daîma cewsen kelîn

    Xemzeyêtyara qedîm e, sedxedeng lê dan nihîn

    Lewmidam ezpur girime,min qewîtêşin birin

    'Eqrebêtser helqe'mîm" e,deq li xalêtfulfulîn

    Xemrfyên enbersemîm e gerdena zerrehgudez



    Gerdena zerrehguzar e,rêbuwara xemriyan

    Şitriyû belk û guhar e,hemrefîqêt rêsîyan

    Têk û vêk dahatnexwar e,silsilîn lêk alfyan

    Sunbulan girtin tcenar e,sef vibestin efîyan

    Ser milam her lê bihar e,kesk ûşînû sor û zer



    Kesk û şînû sor û zer tên rêşîyû belk û guhar

    Cebhetê sunbul viser tên,subhê çokanan dixwar

    Ew digelxalan vesirtin,efîyan girtin kenar

    Ce'deyên eswed di ber tên,têkji bala têne xwar

    Daîma weqtê seher tên,yankiyan tîrjê biper



    Yankiyan tîr jê dibarin,têne qelban rast û çep

    Cumle serpeykan dibarin,pur bi êşan in 'eceb

    Wan kemankeş asîkar in, Turk û Gurcîn û Ereb

    Asiqan tcovan dîyar in,lew dinalin bê edeb

    Ew elem nayên veşarin gerji 'eynan bêt eser



    Pur eser kir wan 'uyûnan, lewzeîfûzertdrim

    Ma bi şimşîrêfîraqê kustim û ker-kerkirim

    Ez di çara hicr û hîrmana evînê werkirim

    Bê dil û sem' û beser hêlam û çû, ebter tdrim

    Mam di tora dawîyê werbûm nesim jê biçme der



    Ez neşim xelqo! reha bim,lew qewî heyran im ez

    Bendê sebrengîn diho(ni)m,kuştxyê 'eynan im ez

    Mam dimedhêt wan sîfatan,bulbulê xweşcwan in ez

    Serxweş û mest û xerab û bê ser û saman im ez

    Dîlbera ebrûkeman dil daye ber tîra Qecer



    Min nema dilya îlahîhertu min rizgar bitd

    Min ji bada isq û sewqê serxwes û hişyar bikî

    Min fîdaya xakîpaya Ehmedê muxtar bikx

    Hem di nîva asîtana Mustefa şadar bikî

    Da tcu MÎNA subhê Qitmîri bibîte xatcê der





    BEND: 2

    Kes nîye îro xeber kit xizm û xemxwarên di min

    Da di hawarê mi bên yar û wefadarên di min

    Min nevêt kespê bizanit xeyrisirdarên di min

    Her kes ê îro bibînit çeşm û xubarên di min

    Ew dizanit nukteyê wan qewl û goftarên di min



    Mezhebê işqê qedîm e,kî disit te'wîl bike?

    Her kesê lê bipêçî gerdenê sêrêpel bike

    Lew beyana wê hedîsê cahilek mucmel bike

    Dê bitdn pîrêxerabatê meger ew hel bike

    Waiz û mufiînizanin beyt û es'arên di min



    ........................................

    ........................................

    ........................................

    ........................................

    ...................... ye warên di min



    Hûn werin xelqo li dû min sehrezayê cadeyim

    Salikê rahê heqîqetpeyrewê dilsadeyim

    Meywxir û mest im meger meddahê eslîzadeyim

    Ez tcu îro serxweş im xelqo ne mestê badeyim

    Kes nizanit wê sirê îlla megeryarên di min



    Ew ewê sirrê dizanit, ê ku yarê kustî bit

    Yan bixwûna wan hebWan dest û bazû riştîbit

    Yan xwe sîla ba cunûnî eql û dîn ramistî bit

    Yan megeryekser bi badê dest Ii eqlê şûştî bit

    Wer ne,her aqil nehin waqifbi esrarên di min



    ........................................

    ........................................

    ........................................

    Zahida Kurdi'riyayîpakyekî ez can û dil

    Da bibî havalê Kurdî koç û koçbarên di min



    Çendzeman umrim bixefîet bêtîişqim ra buhar

    Min bi nadanî teleb kir çû ji destmin rûzîgar

    Şulcr û minnetpasî wê işqê di dil da ... qerar

    Baxikim çêtdrji esrarên di işqê meywedar

    Darê Tûbayê dibêm şaxek li wan darên di min



    Baxikim çêkir li erkanên di işqêpur usûl

    Daîma teyr tê dixwûnin her bi bang û kûlekûl

    Her kesê cîranê min bîta ebed nabit melûl

    Min bi ustadê liboyî bulbulî kerdem qebûl

    Daîma gul her disojin bax û gulzarên di min



    Ev benda ku bihurî her çiqas kuta bû, lê navê hozanî di dawîya wê de nehat. Ji vê yekê tê zanîn, ku wê hin malik jê kêm bin. Çimkî di dawiya benda pêşî û ya paşî de navê "Mîna" heye. îcar xwedivê ku di vê de jî hebûna!





    BEND: 3

    Ey çehreperi dil meji isqa te kebab e

    Daîm jifiraqa te,me can her bi ezab e



    Perwanemîsal in û ji huba te bi reqs in

    Ezman tezen û qeW û ceger çeng û rebab e



    Sewqa te li nik ehlê dilan behrê 'emîq e

    Sed sukrê tcu dil min di wê deryayê hebab e



    Seyê dikirin cumlexewasên di me'anî

    Bo eslê gewher xwe sedefîbûye nîqab e



    Mecmû'di wê deryayê serasîme digerhin

    Heyran û perişqn dilîsermest û xerab e



    Meqsûd tcu bibînin te bi çehvên te beserpûs

    Husna te bikin seyr û nebit cismê hîcab e



    Perda beşeri dê biçit ayînesîfet kin

    Madem tu nekîlê nezerê şubhêxurab e



    Wesfên di cemala te nişim qetxwe eda kim

    Lew meseleyek husnê te wahid du kîtab e



    Têk kewn û mekan ûrozû şeb alemê cism e

    Êk ilmê Ehed sirrê "Elest"fehmê cewab e



    Berqekji cewaba te eger bête zuhûrê

    Dê hey bibin emwatîhemû bên vixîtab e



    Cennet ji gulîstanê cemala te hebîbê

    Gulxunçeyek e girtiji bihna te gulab e



    Ma nînin wekû min te du sed tûleyê dergah ?

    Mehrûm ji çi nîm e,ji me ra ev çi xudab e? (1)



    Carek bi tcerem min vê huzûrê tu bixwûne

    Da ser binehim ber qedemê şubhî kîlab e



    Geh geh tu bi ne'lên dixwe çehvên me vimale

    Çendan tcu segê tcoyê te me,lê td sewab e



    Nusbet me divêt em vi te din gerçî biseg bin

    Madem ji gedayê 'etebê bêne hîsab e



    Hêvî ditdm min ji deri qet neçivîfî

    ...................................



    Ya Reb bi heqê zat û sîfat û kutubên xwe

    MÎNAyî li zikê Heremê kfye turab e





    (1)- Nîm: Di Farisî de bi mana "nîv" e. Di Erebî de bi mana a) kinca nerm a bi pirç, b) xew, rewşa xewê.

    Xudab: Di Erebî de bi gelek maneyan tê, hin ji wan ev in: Boyaxkirina bi hineyê, derketina şîhayiyê ji erdê, kutabûna şînayiyê ji erdê, yanî rûtbûna di payizê de.



    2015.08.07-23:57 [guhertin:2015.08.07 23:59]| mergehez

    10. bîna, wekî, fena



    2015.08.08-17:36 | shorbevan

    11. wek, eynî, şibî, fena, nola, nota

    Peyvikek rêzimanî ye bo diyarkirina hevşibiyê, hevdemiyê, hevahengiyê yan hîkariyê.

    Daçekek e bo diyarkirina ku hin tişt bi hin taybetmendiyên xwe ve yek in yan nêzî hev in.
    Mirov û heywan ne mîna hev in.

    Hokerek e bo diyarkirina ku hin tişt mînak ango nimûne ne ji tiştekî.
    Ew li gelek welatan gerriyaye, mîna Elmanya, Frensa, Swêd û Emerîka.

    Hokerek e bo diyarkirina sedemê.
    Mîna hûn jî dizanin, ez ne li malê bûm.

    Girêdekek e bo diyarkirina çawaniyê.
    Mîna dixwazî, bike. (Tu çawan bixwazî, wisan bike.)

    Girêdekek e li şûna bi awayê ku.
    Gelo her tişt mîna ku hatiye gotin rast e?
    Eynî tiştekê/î yan kesekê/î.
    Ew jî tam mîna birayê xwe ye.
    Bi taybetmendiya tiştekê/î yan kesekê/î de.
    Mîna kesek kurd, ez vê neheqiyê li gelê xwe qebûl nakim.
    (Di rastiya xwe de ev hevok dikare bi sê awayan bêt têgihiştin:
    [1] Ji ber ku ez kurd im, ez vê neheqiyê qebûl nakim.
    [2] Mîna ku çawan kurd neheqiya li kurdan qebûl nakin, ez jî neheqiya li gelê xwe [em bibêjin: gelê ereb] qebûl nakim.
    [3] Kurd neheqiyê qebûl dikin lê ez na.)
    Di dema tiştekê/î de.
    Mîna zarrok, me pirr dilîst. (Dema em zarrok bûn, me pirr dilîst.)
    https://ku.m.wiktionary.org/wiki/mîna



    2019.03.30-19:12 [guhertin:2019.03.30 19:15]| hesinkar

    dengdanên dawîn (Yên Din..)
    frantz fanon [1]
    gotibû "sîleha serhildêran, ya îsyankaran, nîşana mirovbûna wan e...
    li ser rexneyên kurdiya çêkirî û standart [10]
    Li ser rexneyên kurdiya standart (zimanê çêker) çend têbiniyên min
    ji înternetê bêdestûr daxistin guneh e [5]
    Hukmekî rast e. Ya rastî, hukmekî rast xuya dikê. Lê meriv naxwazê go ...
    what can i do sometimes [1]
    dil heye bibêje "sometimes there's nothing you can do" lê zi...
    lêvanê [2]
    gotina ku ji bo curetevgerên mirovan yên wek maçkirin, firikandin, bih...
    belki ev jî bala te bikişînin
    » mîna ku kesek din be behsa xwe kirin

    Kategoriyên mijarê:: kurdukurdi oldin ziman
    nivîskarên ku li vê mijarê nivîsîne


    sitemap
    reklamokên beredayî